طراحی نما

طراحی نمای ساختمان رابط میان فضای داخلی و خارجی ساختمان است به همین دلیل طراحی و اجرای آن از اهمیت زیادی برخوردار است. نمای ساختمان باید به گونه ای طراحی شود که بتواند کاربری ساختمان را به خوبی نشان دهد. به عبارت دیگر در طراحی نما، فرم و عملکرد نباید فدای یکدیگر شوند.

طراحی نما

 یکی از بزرگترین دلایل اشفتگی در فضای شهری عدم هماهنگی نماها با یکدیگر است.به همین دلیل لازم است که در طراحی نما، بناهای اطراف هم در نظر گرفته شوند تا از لحاظ بصری شهر را مخدوش نکند. در این مقاله دفتر معماری آد به بررسی ضوابط و نکات کلی طراحی نما میپردازد.

نمای ساختمان باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟

حال که درقسمت بالا اهمیت نمای ساختمان را متوجه شدیم، باید دریابیم که در طراحی نمای ساختمان ، به چه المانهایی توجه کنیم تا نمایی کاربردی ، مقاوم و استاندارد داشته باشیم. باید توجه کنید که پیش از طراحی نمای ساختمان باید به شهرسازی آن منطقه ، اقلیم آن و منطقه جغرافیایی آن توجه کنید چرا که اساس طراحی و ساخت یک ساختمان، همین موارد هستند.  دقت کنید که چه متریالی با آن منطقه وفق پذیرتر است و از لحاض صرفه اقتصادی هم آن پروژه را درنظر بگیرید. حال به مشخصه های طراحی نمای ساختمان می پردازیم:

  • عایق حرارتی
  • عایق صوتی
  • پایداری در برابر زلزله
  • مقاومت در مقابل ضربه و فشار

عایق حرارتی: اولین مورد عایق حرارتی است که نقش بسیار مهمی را در نمای ساختمان دارد، باید از مواد و متریالی استفاده شود که ضریب انتقال گرما و سرمای مناسبی داشته باشد.که انواع مختلف متریالهای ساختمان عملکرد متفاوتی در عایق بودن و اتلاف انرژی دارند.

عایق صوتی: این مورد هم امروزه با رشد ساختمان سازی و متراکم شدن و به هم چسبیدن ساختمان ها و علل خصوص جادها و خیابانها باعث شده که آلودگی صوتی زیاد شود و همین امر باعث می شود که ما در طراحی نمای ساختمان به مواد که عایق صوتی هستند توجه کنیم و آنهارا مورد استفاده قرار دهیم.

پایداری در برابر زلزله: از نکات اصولی درامر ساخت نما مقاومت آنها در مقابل بلایای طبیعی مانند زلزله است. بامصالح باکیفیت و طراحی اصولی و استاندارد می توان تا حد زیادی در برابر این نوع بلایا مقابله کرد.

مقاومت در مقابل ضربه و فشار:این مورد هم در ساخت نما بسیار مهم و اصولی است پس حتما باید در انتخاب متریال دقت کرد و ساخت اصولی را نیز انجام داد.

 

از دیگر مواردی که به شکل تیتروار می توان اشاره کرد:

 

مقاومت در مقابل خوردگی و شرایط جوی ناپایدار

مقاومت در مقابل یخ زدگی

مقاومت در برابر آتش سوزی

انعطاف پذیر بودن

سبک بودن و راحتی در حمل و نقل

شکیل بودن

رابط بیرونی و درونی ساختمان 

سرعت اجرای بالا

اقتصادی بودن

تعمیر وتعویض راحت و ارزان

 

مصالح و متریال های مناسب در طراحی نما:

کانسپت و طراحی نما از اهمیت زیادی برخوردار است. اما باید به این نکته توجه کرد که در هنگام اجرا، مصالح به کار رفته در نما هستنند که میتوانند قدرت طراحی نما را بازتاب کنند. به همین دلیل در هنگام انتخاب متریال نما لازم است که علاوه بر زیبایی به کیفیت و دوام مصالح نیز توجه کنیم. نما وظیفه ی محافظت از ساختمان و برقراری رفاه ساکنین را بر عهده دارد.

به همین دلیل توجه به شرایط جوی و آب و هوایی از مهم ترین نکات هنگام انتخاب متریال ها است.  علاوه بر این، در طراحی نمای ساختمان باید خطوط و مصالحی از نماهای اطراف نیز به چشم بیاید. از این رو لازم است که قبل از طراحی نما، معماری ان منطقه مورد ارزیابی قرار بگیرد.

 

متریال های مناسب برای طراحی نما:

  • سنگ های طبیعی
  •  آجر
  • چوب
  • کامپوزیت الومینیوم
  • سیمان
  • فایبر سمنت
  • شیشه

 

سنگ های طبیعی

در طراحی نماهای کلاسیک و رومی عموما از سنگ استفاده میشود. سنگ ها شامل تنوع های زیادی در رنگ، بافت و جنس هستند و به دلیل بافت متراکمشان در برابر رطوبت مقاوم اند. علاوه بر این به دلیل صیقلی بودن، سنگ ها گرد و غبار را جذب نمیکنند و در گذر زمان رنگ و کیفیت آنها تغییر نمیکند. تمام این موارد باعث شده تا سنگ ها به صورت گسترده در طراحی نما استفاده شوند.

نمونه ای از اجرای متریال سنگ در نما
نمای اجرا شده با متریال سنگ

 

با این وجود استفاده از سنگ در بناهای بلند توصیه نمیشود چرا که که سنگ به دلیل چگالی زیادش ساختمان را سنگین میکند و ایمنی ساختمان را در معرض خطر قرار میدهد.

 استفاده از نمای آجر

آجر به دلیل ارزان بودن، اجرای سریع, ثبات رنگی و تولید آسان یکی از پرکاربرد ترین و قدیمی ترین متریال ها در طراحی نمای ساختمان است.آجر به راحتی میتواند در ترکیب با معماری مدرن قرار بگیرد و حس گرمی و صمیمیست را به محیط بیافزاید. آجر به دلیل ضریب حرارتی بالا اجازه ی تبادل حرارت بین ساختمان و محیط را نمیدهد و از اتلاف انرژی جلوگیری میکند.

 نمونه ای از نمای آجری
نمونه ای از پروژه اجرا شده با نمای آجری

البته آجر در طول زمان نیاز به مراقب دارد چرا که آجر در مقابل فرسایش مقاوم نیست و امکان خردشدن دارد. علاوه بر این آجر به دلیل متخلخل بودن آب را جذب میکند و احتمال شوره زدن آن بالاست.

استفاده از متریال چوب

در سال های اخیر استفاده از چوب و ترموود در طراحی نما بسیار فراگیر شده است. ترموودها بر اثر حرارت دادن چوب و در نتیجه تیره شدن رنگ آن ساخته میشوند. چوب به راحتی میتواند با سایر متریال ها مثل سنگ و سیمان ترکیب شود و گرمی و زیبایی خاصی به نما بدهد.

نمونه ای از کاربرد چوب در نما
ویلای ساخته شده با چوب و ترکیب آن با فلز

 

علاوه بر این عموما به دلیل قیمت بالای چوب آن را به صورت انفرادی در نماها استفاده نمیکنند. با پوشاندن چوب ها با مواد پوششی مناسب میتوان آن ها را در مقابل عوامل بیرونی و شرایط جوی گوناگون مقاوم کرد. نکته ای که باید در نظر گرفت این است که این پوشش ها در طول زمان نیاز به تمدید دارند.

کامپوزیت الومینیوم

پنل آلومینیوم کامپوزیت متریالی مدرن است که از ترکیب دو لایه آلومینیوم با هسته مرکزی پلی اتن به وجود میاید. تنوع رنگ ها و طرح ها از ویژگی شاخص این متریال است. از دیگر مزایای ورق کامپوزیت میتوان به سبکی، ضد حریق بودن، امکان خمش، خاصیت نانو و قیمت مناسب اشاره کرد. کامپوزیت استحکام بسیار خوبی دارد و در برابر صدا و حرارت میتواند به صورت عایق عمل کند.

نمونه ای از متریال کامپوزیت و کاربرد آن در نما
نمای ساختمان از کامپوزیت

استفاده از سیمان در طراحی نما

سیمان یکی از پرطرفدارترین متریال ها در طراحی بناهای مدرن است. استفاده از سیمان در طراحی نما هزینه ی کمی دارد و سرعت اجرای آن نیز نسبت به سایر متریال ها بالاتر است. در صورت اجرای مناسب، این متریال میتواند تا مدت طولانی ظاهر خود را حفظ کند.

استفاده از سیمان در طراحی نما
استفاده از سیمان در طراحی نما

 

پنل های فایبر سمنت

فایبر سمنت ها پنل های سیمانی دارای فیبر هستند. فایبرسمنت در مقایسه با چوب و سیمان دارای مقاومت بیشتری است و در مقابل آتش و رطوبت نیز مقامت قابل توجهی دارد. فایبر سمنت ها به صورت پنل مورد استفاده قرار میگیرند. به همین دلیل سرعت و نتیجه ی بهتری در طراحی نما ارائه میدهند.

فایبر سمنت
پنل های سیمانی  فایبر سمنت

نمای شیشه

شیشه از جمله متریال هایی است که در تمام ساختمان ها دیده میشود.  وزن کم، سرعت بالای نصب و ظاهر جذاب از ویژگی های منحصر بفرد شیشه حساب میشود. وزن کم شیشه باعث شده است تا این متریال به طرز عظیمی برج ها و ساختمان های بلند استفاده شود.

نمونه ای از اجرای شیشه در نمای ساختمان
نمونه ای از اجرای شیشه در نمای ساختمان

 

مقاومت در برابر حوادث طبیعی، عدم انتقال آلودگی صوتی و پیشگیری از هدر رفتن انرژی از مهم ترین فاکتورها هنگام انتخاب متریال هستند. آشنایی با مزایا و معایب این متریال ها و در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی منطقه کمک میکند تا بهترین متریال را برای طراحی نما در نظر بگیریم.  

 

2-تناسب رنگ ها:

رنگ ها تاثیر عظیمی در ویژگی های بصری نما دارند و میتوانند طراحی و مصالح بکار رفته در نما را تحت تاثیر قرار دهند. به همین دلیل لازم است که هنگام طراحی نما رنگ ها را متناسب با یکدیگر انتخاب کنیم. برای حفظ یکپارچگی در طراحی نما بهتر است از متریال های تک رنگ با ساختار مشابه استفاده کنیم.

 

3- نورپردازی در طراحی نما:

شاید فکر کنید که نورپردازی اهمیت چندانی در طراحی نما ندارد. در حقیقت نورپردازی باعث میشود تا فرم ها، فضاها و رنگ ها در تاریکی شب خودشان را نشان دهند. علاوه بر این کمک میکند تا تاکید بر کیفیت بصری نما چندین برابر شود. البته هدایت مسیر نور باید به درستی انجام شود تا نما گیج کننده نشود. نکته ای که در نورپردازی باید در نظر گرفته شود این است که نباید نورپردازی قبل از نمای ساختمان به چشم مخاطب بیاید. در ساختمای هایی که نمای ساده دارند یکی از راه ها برای افزودن جذابیت بصری، استفاده از نوارهای ال ایی دی مخفی در بالا و پایین پنجره ها است.در هنگام اجرای نما در نورپردازی نما لازم است که تمامی اصول و قواعد رعایت شوند تا ساختمان تبدیل به یک منبع برای تولید آلودگی نوری نشود.

 

4- پنجره گذاری:

پنجره ها منابع اصلی تامین کننده ی نور طبیعی ساختمان هستند. علاوه بر این تاثیر بخصوصی در ظاهر ساختمان دارند. تفاوت در شکل و اندازه و محل قرارگری پنجره ها در نما کمک میکند تا بنا از حالت یکدستی در بیاید و حس زیبایی و شفافیت را به ساختمان اضافه میکند. در جایگذاری پنجره ها در نما باید طول و عرض بنا، مسائل اقلیمی و آب و هوایی در نظر گرفته شود. به عنوان مثال: در مناطق شمالی عموما از پنجره های بزرگ و سرتاسری برای نورگیری و سرکولاسیون بهتر هوا استفاده میشود. در صورتی که در مناطق سردسیر استفاده از این نوع پنجره ها در جهت های بادگیر پیشنهاد نمیشود.

 

5- پیوستگی در نما:

در طراحی نما باید تلاش کنیم تا از یک فرم کلی تبعیت کنیم و از بکارگیری عناصر و احجام پراکنده که باعث شلوغی بیش از حد میشود پرهیز کنیم. در بناهای بلند، سادگی و وضوح نما از قوانین طراحی نما محسوب میشود. تمام المان های بکار رفته در نما اعم از بازشوها، عناصر عمودی و افقی جداکننده، مصالح و رنگ ها باید دارای هماهنگی باشند و ابعاد و تناسبات ساختمان را در نظر بگیرند.

 

  6- توجه به کاربری بنا:

هر ساختمان بنا به کاربری خود سبک طراحی خاصی را میطلبد. مثلا در طراحی یک آسمان خراش استفاده از سبک کلاسیک انتخاب خوبی نمیباشد. نمای ساختمان باید به گونه ای طراحی شود تا بیننده بتواند در اولین نگاه کاربری بنا را تشخیص دهد. توجه به این نکته میتواند در انتخاب متریال ها نیز تاثیر بگذارد. به عنوان مثال استفاده از کامپوزیت در طراحی نما میتواند ذهن را به سمت ساختمان های تجاری ببرد.

در آخر باید به این نکته توجه کرد که علاوه بر نمای اصلی ساختمان، دیوار های پشتی، فضای بین بالکن ها و قسمت بام نیز جزیی از طراحی نما هستند و باید به طراحی این قسمت ها نیز توجه شود.

 

از دیگر نماها که به صورت تیتروار می توان گفت:

 

نمای سرامیکی

نمای استرچ متال

نمای بایرامیکس

نمای منونولیت

نمای سیمانی

نمای بتنی

نمای مینرال

نمای اتیکس

و...

 

 

 

کلام آخر:

 

نمای ساختمان بخش مهمی از شخصیت یک ساختمان است. این قسمت است که سبک را به بیننده نشان می دهد و زیبایی یک ساختمان را به معرض نمایش می گذارد و از طرفی به زیبا سازی شهر نیز کمک به سزایی می کند. امید است که این مطلب درمورد طراحی نمای ساختمان مورد توجه شما قرار گرفته باشد.

 

ثبت نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند